Birleşmiş Milletler’in yeni Genel Sekreteri’nin seçimi için diplomatik görüşmeler devam ederken Azerbaycan’dan, Birleşik Arap Emirlikleri’nin adayı Lana Zaki Nusseibeh hakkında bir açıklama yapıldı.
Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Aykhan Hajizada, BAE’nin Nusseibeh’i BM Genel Sekreterliği için aday göstermesini olumlu bir gelişme olarak değerlendirdiklerini belirtti.
Bir medya organının konuyla ilgili sorusunu yanıtlayan Hajizada, yeni genel sekreterin seçiminde BM Şartı’nın göz önünde bulundurulması gerektiğini ifade etti. Adayların mesleki yeterlilikleri, diplomatik deneyimleri, tarafsızlıkları ve üye ülkeler arasında uzlaşma sağlama yeteneklerinin bu süreçte belirleyici faktörler olması gerektiğini vurgulayan Hajizada, sürecin daha güçlü ve etkin bir Birleşmiş Milletler’in oluşumuna katkıda bulunmasını umduklarını dile getirdi.
TÜRKİYE’NİN ADAYI SİNİRLİOĞLU DA GÜNDEMDE
Azerbaycan’ın açıklaması, BM Genel Sekreterliği için adayların belirlendiği ve ülkeler arasındaki diplomatik desteğin önem kazandığı bir döneme denk geldi. Türkiye’nin eski Dışişleri Bakanı ve Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) Genel Sekreteri Feridun Sinirlioğlu’nu bu görev için aday göstermeyi düşündüğü yönündeki haberler uluslararası basında yer aldı.
Associated Press’in (AP) diplomatik kaynaklara dayandırdığı habere göre, Ankara’nın Sinirlioğlu’nun adaylığına ciddiyetle yaklaştığı ancak henüz resmi bir başvuru yapılmadığı bildirildi. Türkiye’nin eski BM Daimi Temsilcisi olan Sinirlioğlu, Aralık 2024 itibarıyla AGİT Genel Sekreterliği görevini yürütüyor.
Bu gelişmeler, yeni genel sekreterin belirlenmesi sürecinde farklı ülkelerin adayları etrafında diplomatik destek arayışının yoğunlaştığını gösteriyor. Ancak Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı’nın 27 Ekim tarihli açıklamasında Sinirlioğlu’nun adı geçmezken, Bakü’nün BAE’nin adayı ile ilgili memnuniyet ifadesi de Türkiye’nin olası adaylığına karşı bir tutum olarak değerlendirilmedi.
BAE, NUSSEIBEH’İ RESMEN ADAY GÖSTERDİ
Birleşik Arap Emirlikleri, Devlet Bakanı Lana Zaki Nusseibeh’i 21 Ekim’de BM Genel Sekreterliği için resmi olarak aday gösterdi. BAE Devlet Başkanı Şeyh Muhammed bin Zayid Al Nahyan, adaylık başvurusunu BM Genel Kurulu ve Güvenlik Konseyi başkanlarına ilettiği mektupla duyurdu.
Nusseibeh, 2013-2024 yılları arasında BAE’nin BM Daimi Temsilcisi olarak görev yaptı. Bu süre zarfında BM Genel Kurulu Başkan Yardımcılığı ve UN Women İcra Kurulu Başkanlığı gibi önemli görevlerde bulundu. Ayrıca BAE’nin 2022-2023 dönemindeki Güvenlik Konseyi üyeliği sırasında iki kez Konsey Başkanlığı yaptı.
Diplomatik kariyerinde uluslararası barış ve güvenlikten insani yardıma kadar birçok alanda faaliyet gösteren Nusseibeh, adaylığını duyururken BM’nin çatışmaları önleme, ülkeler arasındaki diplomatik ilişkileri canlı tutma ve uluslararası uzlaşıyı güçlendirme noktasında daha etkili olması gerektiğini savundu.
YENİ GENEL SEKRETER NASIL BELİRLENECEK?
BM Genel Sekreterliği seçim sürecinde nihai karar Güvenlik Konseyi’nin önerisi doğrultusunda Genel Kurul tarafından alınıyor. Güvenlik Konseyi’nde 15 üye arasında yapılan değerlendirmelerde ABD, Rusya, Çin, İngiltere ve Fransa’nın veto yetkisi oldukça önemli bir rol oynuyor.
Konseydeki gayriresmi oylamalar ise ülkelerin adaylara yönelik tutumlarını ortaya koyarken; bir adayın Genel Kurula önerilebilmesi için en az 9 üyenin desteğini alması ve beş daimi üyeden herhangi birinin vetosuyla karşılaşmaması gerekiyor.
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in ikinci dönemi 31 Aralık 2026’da sona erecek. Yeni genel sekreterin 1 Ocak 2027’de göreve başlaması bekleniyor. Seçim sürecinde farklı ülkelerin adayları için yürütülen diplomatik temaslar ile Güvenlik Konseyi’ndeki güç dengesinin belirleyici olacağı öngörülüyor.
